Een funderingsbalk draagt muren of andere delen van een bouwwerk en geeft hun gewicht door aan de ondergrond of aan funderingspalen. Bij een woning of aanbouw gaat het meestal om een balk van gewapend beton. Voor een tuinhuis kan een funderingsbalk ook een profiel zijn dat de houten wanden boven de vochtige ondergrond houdt.
Dat verschil is belangrijk: een licht funderingsprofiel voor een blokhut is niet zomaar geschikt om het gewicht van een gemetselde muur te dragen.
Wat doet een balk in de fundering?
Een funderingsbalk ligt onder een dragend deel van een bouwwerk, vaak onder een muur. De balk vangt de belasting op en brengt die naar de punten waar hij wordt ondersteund. Dat kan draagkrachtige grond zijn of de koppen van funderingspalen.
Bij een aanbouw kunnen funderingsbalken ook de vloer dragen. De vloer rust dan op de balken en ligt vrij van de grond. Of dat in jouw situatie kan, hangt af van de constructie en de manier waarop de balken worden ondersteund.
Een funderingsbalk heeft niet automatisch over de hele lengte dezelfde ondersteuning. Ligt hij op palen, dan moet hij het gewicht tussen die steunpunten kunnen dragen. Daarom zijn de afmetingen en de wapening afhankelijk van de belasting en de afstand tussen de steunpunten.
Een betonnen funderingsbalk voor een aanbouw
Voor een aanbouw worden meestal balken van gewapend beton gebruikt. Het staal in het beton helpt krachten op te vangen die het beton alleen minder goed kan opnemen. Een constructeur berekent onder meer de afmetingen en de wapening van de balk.
Er zijn twee gangbare manieren om betonnen funderingsbalken te maken:
- Prefab: de balken worden vooraf gemaakt en op de bouwplaats geplaatst. Dat kan tijd besparen bij de montage, maar het vervoer en het plaatsen van zware balken vragen ruimte en vaak een kraan.
- In het werk gestort: het beton wordt op de bouwplaats in een bekisting gestort. Dat is handig bij afwijkende vormen, maar de bekisting moet worden gemaakt en het beton moet voldoende uitharden voordat erop wordt verder gebouwd.
Prefab is dus niet altijd de goedkoopste of makkelijkste keuze. In een moeilijk bereikbare achtertuin kan het plaatsen van grote balken bijvoorbeeld lastig zijn. Bij een gestorte balk spelen juist de ruimte voor de bekisting en de aanvoer van beton een rol.
Een funderingsbalk onder een tuinhuis
Bij een tuinhuis of blokhut bedoelen leveranciers met een funderingsbalk vaak de onderste balk of het profiel waarop de houten wanden rusten. Die balk helpt de onderste wanddelen boven de ondergrond te houden. Sommige profielen hebben een vorm die regenwater naar buiten afvoert.
Een houten, kunststof of betonnen profiel maakt een ongelijke ondergrond niet vanzelf stevig. Het tuinhuis heeft nog steeds een vlakke en voldoende stabiele ondersteuning nodig. Op een tegelvloer of gestorte betonvloer kunnen de balken tussen de vloer en de houten wanden worden geplaatst.
Veelgebruikte materialen hebben elk hun eigen eigenschappen:
- Beton: kan goed tegen vocht en vormt een stevige onderrand. Betonnen balken zijn wel zwaar en minder makkelijk op maat te maken.
- Hardhout: is op maat te zagen en te bevestigen. De geschiktheid verschilt per houtsoort en ook hardhout blijft langer goed als water kan weglopen.
- Kunststof: rot niet en wordt vaak als profiel onder een lichte houten wand gebruikt. Het is niet bedoeld als vervanger van een berekende betonnen balk onder een zware muur.
Funderingsbalken plaatsen onder een blokhut
Bij een blokhut op een vlakke vloer kun je eerst de onderste laag wandprofielen uitleggen. Zo bepaal je waar de funderingsbalken komen en meet je de hoeken en de maat van het geheel. Volg voor de bevestiging de montagehandleiding van het tuinhuis en de balken.
Leg de balken vervolgens onder de wandprofielen en zorg dat ze waterpas liggen. Een funderingsprofiel met een afwateringsrand kan zo worden geplaatst dat water naar buiten loopt, niet onder de houten wand blijft staan. Verbind en bevestig de balken zoals voorgeschreven en boor hout waar nodig voor om splijten te voorkomen.
Met de 3-4-5-methode bepaal je of een hoek haaks is. Meet vanaf een hoek 3 meter langs de ene zijde en 4 meter langs de andere. Is de afstand tussen die meetpunten 5 meter, dan is de hoek haaks. Meet na het bevestigen opnieuw de hoeken en de waterpasligging van de onderste laag.
Veelgestelde vragen over funderingsbalken
Hoe groot moet een funderingsbalk zijn?
Dat hangt af van het gewicht dat de balk draagt, de ondersteuning en de eigenschappen van de bodem. Voor een aanbouw bepaalt een constructeur de maat en wapening. De afmetingen van een balk voor een licht tuinhuis zijn daarvoor geen bruikbare richtlijn.
Kan een funderingsbalk direct op de grond liggen?
Een betonnen funderingsbalk kan op draagkrachtige, verdichte grond liggen als de constructie daarvoor is ontworpen. Een balk voor een tuinhuis heeft eveneens een stabiele ondergrond nodig. Losse of ongelijkmatige grond kan ervoor zorgen dat de balk niet overal goed wordt ondersteund.
Wat kost een funderingsbalk?
De prijs hangt onder meer af van het materiaal, de afmetingen en de manier van plaatsen. Bij een betonnen balk tellen ook het grondwerk, eventuele hijskosten en het constructieve ontwerp mee. Een prijs voor alleen de balk geeft daarom geen volledig beeld van de kosten.
Bepaal eerst welke taak de balk krijgt: een zware muur dragen of een houten tuinhuiswand van de ondergrond scheiden. Pas daarna kun je een materiaal en plaatsingswijze kiezen die bij die balk passen.