Afstandhouders voor de fundering houden het wapeningsstaal op de juiste afstand van de ondergrond en de bekisting. Zo komt er tijdens het storten voldoende beton om het staal heen. Welke afstandhouders je nodig hebt, hangt af van de voorgeschreven betondekking, de ondergrond en de vorm van de wapening.
Waarom afstandhouders in de fundering nodig zijn
De laag beton tussen de buitenkant van de wapening en het betonoppervlak heet de betondekking. Die laag helpt het staal te beschermen tegen vocht en roest. Zonder afstandhouders kan de wapening op de bodem of tegen de zijkant van de bekisting liggen. Op die plekken is de betonlaag dan te dun of ontbreekt die helemaal.
Afstandhouders houden de wapening ook op haar plaats terwijl het beton wordt gestort. Ze moeten daarom stevig genoeg zijn om het gewicht van de wapening en de belasting tijdens het werk te dragen.
Welke afstandhouders voor de fundering gebruik je?
Afstandhouders zijn er onder meer in kunststof en beton. De vorm bepaalt waar je ze kunt gebruiken:
- Blokjes: ondersteunen wapening aan de onderkant. Er zijn betonnen en kunststof uitvoeringen, soms met een klem of draad om ze aan de wapening vast te maken.
- Ringafstandhouders: klem je om een staaf. Ze zijn bedoeld om afstand te houden tot een zijkant, bijvoorbeeld bij een harde houten of stalen bekisting.
- Pionafstandhouders: zijn kunststof steuntjes die geschikt kunnen zijn voor een zachte bekisting, zoals een bekisting van EPS. Hun vorm helpt om de druk op de bekisting te verdelen.
- Supportliggers: ondersteunen een bovenste laag wapeningsstaal. Ze vervangen niet automatisch de afstandhouders die de betondekking aan de buitenkant bepalen.
Een afstandhouder moet passen bij de dikte van de staven. Een ring die niet goed klemt, kan verschuiven. Op een zachte ondergrond is een smal steunpunt minder geschikt als het daarin wegzakt: de werkelijke betondekking wordt dan kleiner.
Hoe hoog moeten de afstandhouders zijn?
De benodigde hoogte volgt uit de betondekking op de constructietekening. Die dekking wordt gemeten vanaf het betonoppervlak tot de buitenkant van het dichtstbijzijnde wapeningsstaal. De wapening hoeft dus niet vanzelf in het midden van het beton te liggen.
Staat er bijvoorbeeld een dekking van 25 mm voor de onderkant op de tekening, dan heb je daar een afstandhouder nodig die die ruimte onder de onderste staaf geeft. Voor de zijkanten kan een andere dekking zijn voorgeschreven. Gebruik geen losse stenen of houtresten als vervanging: daarmee is de juiste dekking niet betrouwbaar aan te houden.
Hoeveel afstandhouders plaats je?
Er is geen vast aantal per vierkante meter of per betonnet dat voor elke fundering klopt. Het aantal hangt onder meer af van het gewicht en de stijfheid van de wapening, de draagkracht van de ondergrond en het type afstandhouder. Verdeel ze zo dat de wapening niet doorhangt en ook tijdens het storten op hoogte blijft.
Voor een specifiek type pionafstandhouder wordt ongeveer zes stuks per strekkende meter wapeningskorf als richtlijn gegeven. Dat aantal geldt niet automatisch voor andere producten of een betonnet. Gebruik het plaatsingsadvies dat bij de gekozen afstandhouder en de constructie hoort.
Controleer vóór het storten of de afstandhouders stevig staan en of de wapening ook bij de zijkanten de voorgeschreven afstand houdt. Een verschoven ring of weggezakt blokje is dan nog eenvoudig te herstellen.