Een kruipruimte uitgraven is zwaar, vuil en tijdrovend werk, maar in veel gevallen goed zelf te doen. Het doel is meestal om meer hoogte te creëren in de kruipruimte, zodat je er makkelijker bij kunt voor isolatie, leidingen of inspectie. De grond graaf je handmatig weg en voer je af via de toegangsluik of een gat onder de fundering.
Waarom mensen de kruipruimte uitgraven
De meeste kruipruimtes in oudere Nederlandse huizen zijn maar 30 tot 50 centimeter hoog. Dat is net genoeg om erin te kruipen, maar te weinig om er comfortabel in te werken. Wil je kruipruimte-isolatie aanbrengen, leidingen vervangen of vloerplaten herstellen, dan is meer ruimte een groot voordeel. Een gangbare doeldiepte is 70 tot 90 centimeter, zodat je in een gehurkte houding kunt werken.
Soms is er ook bijna geen toegang tot de kruipruimte. In dat geval is de eerste stap het maken of vergroten van een opening. Dat doe je door onder de fundering door te graven. Dat is zwaar werk, maar technisch niet ingewikkeld.
Stap voor stap kruipruimte uitgraven
Hieronder staat een praktisch stappenplan voor het handmatig uitgraven van een kruipruimte.
- Stap 1: Controleer de fundering. Kijk eerst welk type fundering je hebt. Bij een betonnen fundering op staal is uitgraven relatief veilig als je niet te dicht bij de fundering graaft. Bij een fundering op houten palen moet je extra voorzichtig zijn: graaf nooit direct naast de palen, want dat kan de gronddruk veranderen en verzakking veroorzaken. Twijfel je? Laat een constructeur meekijken.
- Stap 2: Zorg voor goede toegang. Zonder voldoende toegangsluik kom je nergens. Een opening van minimaal 60 bij 60 centimeter maakt het werk een stuk minder moeizaam. Is de toegang te klein, graaf dan eerst een bredere opening onder de fundering door.
- Stap 3: Graaf laag voor laag. Werk systematisch en graaf maximaal 10 tot 15 centimeter per keer over het hele oppervlak. Wissel je werkplek af zodat de gronddruk rondom gelijkmatig verandert.
- Stap 4: Grond afvoeren. Dit is het vervelendste deel. Vul emmers of zakken met de uitgegraven grond en sleep ze naar buiten. Een emmer met een touw naar buiten trekken via het luik werkt goed. Sommige mensen gebruiken een lange glijgoot van PVC-buis of zelfs een kleine transportband.
- Stap 5: Vlak en stabiel achterlaten. Zorg dat de bodem na het graven vlak is. Dek daarna af met folie (PE-folie van minimaal 0,2 mm) om vocht tegen te houden.
Hoeveel grond moet je afvoeren?
Dat hangt af van de oppervlakte en de gewenste extra diepte. Als voorbeeld: bij een kruipruimte van 50 m² en een uitgraafdiepte van 30 centimeter gaat het om 15 kubieke meter grond. Een kubieke meter grond weegt al snel 1.500 kilo, dus je praat al snel over meer dan 20.000 kilo aan afvoer. Dit geeft een goed beeld van waarom dit werk zwaar is en waarom de grondafvoer de grootste klus is van het hele project.
Grond kun je zelden zomaar weg dumpen. Neem contact op met je gemeente of een grondverwerker voor de afvoer. Grond van kruipruimtes kan vervuild zijn, zeker in oudere woningen. Laat de grond eventueel keuren als je twijfelt.
Zelf doen of uitbesteden?
Zelf de kruipruimte uitgraven bespaart veel geld, maar het is fysiek erg zwaar en tijdrovend. Een oppervlak van 30 m² met 20 centimeter extra diepte kost je al snel meerdere weekenden. Ben je lichamelijk fit, heb je een goede toegang en is de fundering stabiel, dan is het zelf doen haalbaar. Is de ruimte erg krap, de bodem vochtig of kleiachtig, of twijfel je aan de constructie, dan is inschakelen van een grondwerker verstandiger.
Specialistische bedrijven werken soms met kleine graafmachines of grondzuigers die via het luik worden bediend. Dat versnelt het werk aanzienlijk, maar vraag altijd een paar offertes op voordat je besluit.
Kruipruimte uitgraven is geen glamoureuze klus, maar het resultaat, een toegankelijke, goed te isoleren kruipruimte, is het werk meer dan waard. Plan de grondafvoer goed van tevoren en werk rustig en gestructureerd, dan is het voor de meeste doe-het-zelvers goed te doen.