Boven gloeiend heet, veel te veel stroom? Dan is het tijd om led lampen te kopen. Maar welke je kiest, hangt af van de fitting in je lamp, de helderheid die je wil en de sfeer die je zoekt. Met een paar praktische keuzes zit je snel goed.
Begin met de juiste fitting
Elke lamp heeft een fitting nodig die past in de armatuur. De meest voorkomende fittingen zijn E27, E14, GU10 en GU5.3. De E27 is de grote schroefdraad, de E14 is de kleine. GU10 en GU5.3 gebruik je voor spots. Kijk gewoon op de oude lamp of in de handleiding van je armatuur welke fitting je nodig hebt. Dit is het eerste dat je uitzoekt, want een lamp met de verkeerde fitting past simpelweg niet.
Hoeveel licht heb je nodig?
Bij led lampen kijk je niet meer naar watt, maar naar lumen. Lumen vertelt hoeveel licht een lamp geeft. Een gewone gloeilamp van 60 watt gaf ongeveer 800 lumen. Wil je hetzelfde licht met led, dan zoek je dus een ledlamp van 800 lumen. Dit kost bij led maar een fractie van het stroomverbruik van vroeger. Voor een gezellige sfeer in de woonkamer heb je minder lumen nodig dan voor werklicht in de keuken of studeerkamer.
Welke lichtkleur past bij jouw ruimte?
Lichtkleur wordt uitgedrukt in Kelvin (K). Hoe lager het getal, hoe warmer en geler het licht. Hoe hoger, hoe witter en koeler. Een paar handige vuistregels:
- 2700K: warm wit, gezellig, goed voor woonkamer en slaapkamer
- 3000K: neutraal warm, populair in keukens en badkamers
- 4000K of hoger: koel wit, helder, geschikt voor werkplekken en garages
Voor de meeste mensen thuis is 2700K de fijnste keuze. Het lijkt het meest op het warme licht van vroegere gloeilampen.
Wil je dimmen of niet?
Niet alle led lampen zijn dimbaar. Als je een dimmer hebt in huis, moet je uitdrukkelijk kiezen voor een dimbare ledlamp. Staat er niets op de verpakking? Dan is de lamp meestal niet dimbaar. Let ook op of je dimmer geschikt is voor led. Oude dimmers voor gloeilampen werken vaak slecht samen met ledlampen en kunnen voor geflicker of zoemgeluid zorgen. Bij twijfel koop je een led-geschikte dimmer erbij.
Welke led lamp voor welke plek?
De vorm van de lamp maakt ook uit. Een standaard peerlamp met E27 of E14 past in de meeste hanglampen en staande lampen. Voor inbouwspots gebruik je een GU10 ledspot. Wil je een sfeervol, zichtbaar gloeidraad effect? Dan kies je een filament ledlamp. Die ziet eruit als een klassieke gloeilamp, maar gebruikt veel minder energie. Voor TL-verlichting zijn er speciale led TL-buizen beschikbaar, die de oude buizen vervangen. De keuze hangt dus gewoon af van waar je de lamp voor gebruikt.
Checklist: waar let je op bij het kopen?
- Welke fitting past in jouw armatuur? (E27, E14, GU10, GU5.3)
- Hoeveel lumen heb je nodig voor de ruimte?
- Welke kleurtemperatuur wil je? (warm, neutraal of koel wit)
- Moet de lamp dimbaar zijn?
- Welke lampvorm past bij het armatuur?
- Heb je een speciale toepassing zoals een badkamer of buitenverlichting? Kijk dan naar de IP-waarde.
Wat is een goede led lamp qua kwaliteit?
Goede led lampen gaan lang mee, vaak zo’n 15.000 tot 25.000 branduren. Kijk bij het kopen naar het aantal branduren op de verpakking. Een lamp die goedkoop is maar na een jaar al kapotgaat, is uiteindelijk duurder. Let ook op het energielabel. Hoe hoger de klasse (A is het best), hoe zuiniger de lamp. Bekende aanbieders van led verlichting verkopen lampjes al vanaf minder dan een euro per stuk, dus de aanschafprijs hoeft geen drempel te zijn.
Klaar om te kiezen
Het kiezen van de juiste led lampen hoeft niet ingewikkeld te zijn. Kijk naar de fitting, kies het juiste aantal lumen voor je ruimte en beslis welke lichtkleur je fijn vindt. Wil je dimmen, controleer dan of de lamp en de dimmer bij elkaar passen. Met deze informatie op zak weet je precies welke led lampen je moet kopen voor elke plek in huis.
Veelgestelde vragen
Wat betekent lumen bij led lampen?
Lumen is de maat voor de hoeveelheid licht die een lamp geeft. Bij led lampen koop je op lumen, niet op watt. Een lamp van 800 lumen geeft evenveel licht als een oude gloeilamp van 60 watt, maar gebruikt veel minder stroom.
Kan ik zomaar een led lamp in een bestaand armatuur stoppen?
In de meeste gevallen wel, als de fitting overeenkomt. Let er wel op dat sommige armaturen een maximaal wattage hebben. Omdat led lampen weinig watt gebruiken, is dat zelden een probleem. Bij dimbare armaturen check je of de lamp ook dimbaar is.
Wat is het verschil tussen een filament led lamp en een gewone led lamp?
Een filament ledlamp heeft zichtbare lichtdraadjes die lijken op de gloeidraad in oude gloeilampen. Het licht verspreidt zich in alle richtingen en de lamp ziet er sfeervoller uit. Een gewone ledlamp heeft een compactere lichtbron en is soms iets goedkoper, maar geeft in principe hetzelfde energievoordeel.
Zijn alle led lampen geschikt voor buiten?
Nee, niet alle led lampen zijn bestand tegen vocht of stof. Voor buitenverlichting kijk je naar de IP-waarde op de verpakking. Een hogere IP-waarde betekent betere bescherming. Voor een buitenlamp of badkamer kies je een lamp met een voldoende hoge IP-bescherming.
Hoe weet ik of mijn dimmer geschikt is voor led?
Staat op je dimmer “LED compatibel” of een vergelijkbare aanduiding? Dan kun je er ledlampen op gebruiken. Oude dimmers voor gloeilampen zijn vaak niet geschikt en kunnen zorgen voor geflicker of zoemgeluid. Bij twijfel kun je de dimmer vervangen door een led-geschikte variant.