Een waterbergende fundering is een laag onder bestrating die regenwater tijdelijk opvangt in de ruimte tussen de steentjes. Het water zakt daarna langzaam de bodem in of wordt vertraagd afgevoerd. Zo blijft er bij een bui minder water op de bestrating staan en hoeft niet al het regenwater direct naar het riool.
Deze fundering wordt gebruikt onder onder meer wegen, parkeerplaatsen, opritten en terrassen. Het gaat dus om de onderbouw van bestrating, niet om de draagconstructie van een woning.
Hoe komt water in een waterbergende fundering?
Bij waterpasserende bestrating stroomt regenwater via open voegen tussen de stenen naar beneden. Die voegen kunnen gevuld zijn met grof voegmateriaal of voorzien zijn van speciale doorlatende strips. Bij waterdoorlatende bestrating zakt het water door de stenen zelf.
Het water komt vervolgens in een laag grof materiaal terecht. Tussen de korrels zitten open ruimten waarin het tijdelijk kan blijven staan. Vanuit die laag trekt het water in de bodem. Hoe snel dat gaat, hangt af van de doorlatendheid van de grond.
Een waterbergende laag kan ook worden gecombineerd met gewone bestrating of asfalt. In dat geval kan het water via een speciale straatkolk naar de laag eronder worden geleid.
Hoeveel water kan de fundering opvangen?
De ruimte voor water hangt af van de oppervlakte, de dikte van de laag en de hoeveelheid open ruimte tussen de korrels. Een voorbeeld van materiaal is menggranulaat met korrels van 4 tot 32 millimeter. Daarbij is ongeveer 30% van de laag open ruimte.
Stel dat je een laag van 10 vierkante meter en 20 centimeter dik aanlegt met 30% open ruimte. Die laag heeft dan een theoretische opslagruimte van ongeveer 600 liter. In de praktijk kan de beschikbare ruimte kleiner zijn, bijvoorbeeld als de laag nog niet leeg is na een eerdere bui.
De opslagruimte alleen bepaalt niet of het systeem een bui aankan. Ook de snelheid waarmee water binnenkomt en weer wegzakt, telt mee. Bij slecht doorlatende grond of hoog grondwater loopt de buffer minder snel leeg.
Waar let je op bij de aanleg?
Een waterbergende fundering moet niet alleen water vasthouden, maar ook stevig genoeg zijn voor het gebruik. Een oprit waar auto’s op staan vraagt daarom om een andere beoordeling dan een terras waar alleen wordt gelopen. De keuze van het materiaal en de dikte van de lagen hangen af van de belasting en de bodem.
De afvoer bij een volle buffer verdient ook aandacht. Een noodvoorziening, zoals een kolk, kan overtollig water afvoeren als er meer regen valt dan de constructie kan verwerken. De aansluiting en afvoerroute moeten passen bij de situatie ter plaatse.
Vlak naast een woning is het niet vanzelfsprekend verstandig om regenwater in de grond te laten zakken. Laat de plaats en opbouw beoordelen als water richting het huis of een kelder kan stromen.
Onderhoud van een waterbergende fundering
Vuil, zand en bladeren kunnen voegen en openingen verstoppen. Daardoor bereikt minder regenwater de laag eronder. Veeg het oppervlak regelmatig schoon en controleer de voegen jaarlijks. Vul losgeraakt voegmateriaal waar nodig aan.
Zie je na een gewone bui langdurig plassen op de bestrating? Dan kunnen de voegen vervuild zijn, maar ook een volle buffer of slecht doorlatende bodem kan de oorzaak zijn. Reinig eerst de bovenkant en laat bij aanhoudende problemen de werking van de waterbergende laag beoordelen.