Het woord parket betekende oorspronkelijk iets heel anders dan een houten vloer. Het komt van het Franse parquet, een verkleinwoord van parc, en daarmee werd een klein afgeperkt plekje bedoeld. Ons perk en park zijn er familie van. Die oude betekenis leeft nog voort in de uitdrukking dat iemand in een lastig parket zit, alsof hij klem staat in een omheind hoekje. Pas later ging het woord over op vloeren die uit kleine stukken hout zijn opgebouwd. En juist in de manier waarop je die stukken legt, zit een van de belangrijkste keuzes bij een nieuwe vloer.
Een patroon met een verwarrende naam
Visgraat en Hongaarse punt lijken op elkaar, maar het verschil zit in de uiteinden van de planken. Bij visgraat zijn de plankjes rechthoekig en liggen ze haaks tegen elkaar, waardoor de naden trapsgewijs verspringen. Bij de Hongaarse punt zijn de uiteinden schuin afgezaagd, meestal onder 45 of 60 graden. De planken vormen daardoor V's met een rechte naad door het midden. De naam Hongaarse punt is overigens verwarrender dan hij lijkt. De Hongaarse Pallas-encyclopedie schreef eind negentiende eeuw dat het schuin gelegde patroon, met plankjes als de graten van een vis, in Frankrijk point de Hongrie heette. In Hongarije zelf sprak men juist van Amerikaans parket.
Laat de kamer het patroon kiezen
Wie een parketvloer voor de woonkamer zoekt, begint liever bij de vorm van de ruimte dan bij de trend. Rechte planken in de lengterichting laten een smalle kamer langer lijken, en brede planken geven een grote ruimte rust. Een Hongaarse punt heeft rechte lijnen door het midden van elke V, en die trekken de blik de kamer in. Leg je dat patroon in de lengte, bijvoorbeeld van voor naar achter in een doorzonwoning, dan oogt de ruimte vaak dieper. Visgraat is door de verspringende naden wat speelser en past mooi bij een klassiek interieur. Houd er wel rekening mee dat een patroon meer zaagwerk en snijverlies geeft dan rechte planken, en dat zie je terug in de prijs per vierkante meter.
Sortering bepaalt het karakter
Naast het patroon bepaalt de sortering hoe rustig of levendig het hout eruitziet. Eiken wordt ingedeeld van rustiek, met grote knoesten en duidelijke kleurverschillen, tot select, waarin het hout veel egaler is. Een druk patroon combineert vaak mooi met een rustige sortering, omdat het oog anders niet weet waar het moet kijken. Bij brede rechte planken mag de sortering juist rustiek zijn, met alle knoesten en kleurverschillen die daarbij horen. Kijk ook naar de breedte, die vaak uiteenloopt van zo'n 15 tot 26 centimeter, en leg een paar breedtes naast elkaar voordat je kiest. Heb je vloerverwarming, vraag dan altijd na of de vloer die je op het oog hebt daarvoor geschikt is.
Eerst zien, dan kiezen
Een stukje hout in een showroom zegt nog weinig over een hele vloer. Vraag daarom of je een paar losse planken mag meenemen, en leg ze thuis in het patroon dat je overweegt. Probeer ze zowel evenwijdig aan het raam als haaks erop, want de richting van het licht bepaalt hoe sterk je de naden ziet. Bekijk ze 's ochtends bij daglicht en 's avonds onder je eigen lampen, want eiken kan onder warm licht een stuk geler ogen. Zo zie je voordat je beslist of een Hongaarse punt je kamer ruimer maakt, of dat lange planken er toch beter bij passen.