Je staat aan het kookeiland te snijden, achter je staat de vaatwasser open en iemand wil met een hete pan langs. Dat is het moment waarop blijkt of de keuken goed getekend is. Bij het plannen gaat de eerste vraag meestal over het blok zelf. Hoe breed wordt het, en hoeveel krukken passen eraan? Een eiland kun je later nog een paar centimeter smaller maken. De ruimte eromheen ligt vast zodra de muren staan.
Waarom negentig centimeter alleen op de tekening werkt
Op veel plattegronden staat tussen eiland en kastenwand negentig centimeter. Daar loop je prima langs, zolang alles dicht is. Maar een standaard vaatwasserdeur klapt 62 tot 65 centimeter naar voren, en dan blijft er van die negentig centimeter een kwart meter over. Wie op dat moment met een pan langs wil, moet wachten.
Het Duitse kookmagazine eat.de rekende uit dat je 150 tot 160 centimeter nodig hebt om voor een open vaatwasser te staan, en 120 tot 150 voor lades en de oven. Het keukenplatform Aroundhome komt op hetzelfde uit en houdt tussen eiland en kastenwand minstens 1,20 meter aan, of 1,50 als je ruim wilt werken.
Het kookeiland in een landelijke keuken krijgt er vaak nog een taak bij. Aan de ene kant komen hoge krukken, zodat het ook de bar of de plek voor het ontbijt wordt, en onder het blad zitten grote lades voor pannen. Wie van zo'n kruk opstaat terwijl er achter hem een la openstaat, merkt snel genoeg dat 1,20 meter krap is. In een landelijke keuken met eiland reken je dus eerder met die 1,50.
Een kookplaat op het eiland maakt het blok een stuk langer
Het blok zelf mag compact blijven zolang er alleen gewerkt en opgeborgen wordt. Kleiner dan 120 bij 60 centimeter heeft volgens eat.de weinig zin, en dan ben je beter af met een tafel of een keukentrolley.
Met een kookplaat erin wordt het een ander verhaal. Dan heb je minstens 1,75 meter lengte nodig, en met een spoelbak ernaast twee meter. Tel aan beide uiteinden 1,20 meter looproute op en je zit op ruim vier meter, nog zonder de kastenwand erachter. Aroundhome legt de ondergrens voor een keuken met vrijstaand eiland daarom bij zo'n vijftien vierkante meter.
Is de ruimte kleiner, dan is een schiereiland het eerlijkere plan. Dat blok staat met één kant tegen de muur of de kastenwand en past al vanaf een vierkante meter of tien. Je kookt nog steeds met je gezicht naar de kamer, en je levert alleen de looproute in die je het minst zou gebruiken.
Pas in een opgebouwde opstelling voel je wat 1,20 meter is
Op papier ziet 1,20 meter er royaal uit. Hoe het voelt, merk je pas als je er met z'n tweeën tussen staat. In een showroom kun je dat gewoon uitproberen. Trek de vaatwasser open, ga ervoor staan en laat iemand achter je langs lopen.
Koop je een eilandkeuken uit de showroom, dan wordt die test definitief. Je staat aan het eiland dat je ook echt meeneemt, en de maten van blok en looproute liggen tot op de centimeter vast. Wat overblijft, is thuis nagaan of die looproutes ook in jouw ruimte passen.
Dat kan met een rol schilderstape. Plak de omtrek van het eiland op de vloer, zet een stoel neer waar de open vaatwasserdeur komt en kook er een avond omheen. Na de afwas weet je aan welke kant er tien centimeter af moet.