Een fundering op staal is een fundering die het gewicht van een gebouw rechtstreeks overdraagt aan een draagkrachtige bodem. Daarvoor zijn geen heipalen nodig. De naam heeft niets te maken met het materiaal staal: de fundering is vaak van beton of metselwerk.
Deze manier van funderen kan een goede keuze zijn als de bodem dicht onder het oppervlak stevig genoeg is. Of dat zo is, hangt niet alleen af van de bovenste laag grond, maar ook van de lagen daaronder en van het gewicht van het gebouw.
Hoe werkt een fundering op staal?
Bij funderen op staal rust de fundering direct op de grond. Een verbrede voet verdeelt het gewicht van de muren en de rest van het gebouw over een groter oppervlak. Daardoor komt er minder druk op de bodem dan wanneer een muur zonder verbreding op de grond zou staan.
De fundering ligt meestal onder het maaiveld, oftewel het niveau van de grond rond het gebouw. Vaak komt ze op een diepte van ongeveer 1 tot 2 meter te liggen. De juiste diepte verschilt per situatie en hangt onder meer af van de draagkrachtige laag en de bescherming tegen vorst.
Rechtstreeks op de bodem funderen betekent niet dat de muren los op zand staan. Tussen de muur en de bodem zit een funderingsconstructie die de belasting verdeelt.
Welke grond is geschikt?
Een fundering op staal is mogelijk als de ondergrond voldoende draagkracht heeft en niet te veel of ongelijkmatig inzakt. Een stevige zandlaag is een bekend voorbeeld, maar ook andere vaste grondlagen kunnen geschikt zijn. De grondsoort alleen geeft dus geen definitief antwoord.
Bij slappe klei of veen is er meer kans op grote of ongelijke zettingen. Daarbij zakt de ene kant van het gebouw verder dan de andere. Ook als er een stevige laag aan de oppervlakte ligt, kunnen slappe lagen daaronder alsnog problemen geven.
Met een sondering wordt onderzocht hoe stevig de bodem op verschillende dieptes is. Een constructeur gebruikt die informatie samen met het gewicht en de vorm van het gebouw om te bepalen of funderen op staal kan en hoe breed de fundering moet zijn.
Verschillende vormen van funderen op staal
De fundering kan op verschillende manieren het gewicht naar de bodem overbrengen. Welke vorm past, hangt af van waar de belasting op de grond komt:
- Een strokenfundering: doorlopende funderingsstroken dragen de muren.
- Een funderingsplaat: een plaat verdeelt de belasting over een groter oppervlak.
- Poeren: afzonderlijke funderingsblokken dragen bijvoorbeeld kolommen.
Bij een bestaande woning kan een fundering op staal ook uit metselwerk bestaan. De onderkant van de muur is dan vaak breder gemaakt om het gewicht over de bodem te verdelen.
De voordelen en nadelen van een fundering op staal
Als de grond geschikt is, kan funderen op staal eenvoudiger en goedkoper zijn dan funderen op palen. Er zijn geen heiwerkzaamheden nodig en daardoor ontstaan ook geen trillingen door het heien. Bij een gunstige bodem en een eenvoudig ontwerp is de fundering vaak relatief snel aan te leggen.
Daar staat tegenover dat deze fundering sterk afhankelijk is van de grond direct onder en rondom het gebouw. Graafwerk en grondverbetering kunnen alsnog nodig zijn. Dat kost tijd en geld. Ook een verandering in de bodem, bijvoorbeeld door droogte of een daling van het grondwater, kan bij sommige grondsoorten tot extra zetting leiden.
Voor een zwaar gebouw of een locatie met dikke slappe grondlagen is een fundering op staal niet vanzelfsprekend geschikt. Een fundering op palen kan dan beter zijn, omdat die de belasting naar een diepere draagkrachtige laag brengt.
Als globale richtlijn kost een fundering op staal ongeveer €50 tot €150 per m². De prijs hangt onder meer af van de afmetingen, het ontwerp en de hoeveelheid graafwerk. Een offerte geeft pas duidelijkheid over welke werkzaamheden in dat bedrag zijn inbegrepen.
Veelgestelde vragen over fundering op staal
Is een fundering op staal hetzelfde als een stalen fundering?
Nee. Bij funderen op staal gaat het om de manier waarop het gebouw op de bodem steunt. Een stalen fundering verwijst naar een fundering die van het materiaal staal is gemaakt. Een schroeffundering van staal is daarom niet automatisch een fundering op staal in de bouwkundige betekenis.
Kan een woning op staal toch verzakken?
Ja. Ook een fundering die direct op de grond rust, kan zakken als de bodem verandert of minder draagkrachtig is dan verwacht. Scheuren of klemmende ramen en deuren kunnen signalen zijn, maar hebben niet altijd de fundering als oorzaak.
Is funderen op staal alleen geschikt voor lichte gebouwen?
Nee. Ook een zwaarder gebouw kan op staal worden gefundeerd als de bodem en het ontwerp daarvoor geschikt zijn. Het gewicht is dus één van de factoren, naast onder meer de opbouw en draagkracht van de grond.
De keuze voor een fundering op staal begint bij de bodem onder het hele gebouw. Een stevige laag vlak onder het oppervlak is pas een goede basis als ook de lagen daaronder de belasting kunnen dragen.