Betonpalen voor een fundering brengen het gewicht van een gebouw over naar diepere, draagkrachtige grondlagen. Ze worden gebruikt als de bovenste bodem te slap is om het gebouw goed te dragen. De palen zijn vooraf gemaakt of worden in de grond gevormd.
Welke betonpaal geschikt is, hangt af van de bodem, het gewicht van het bouwwerk en de ruimte op de bouwplaats. Ook de afstand tot bestaande gebouwen speelt mee bij de keuze van de plaatsingsmethode.
Hoe dragen betonpalen een fundering?
De belasting van een gebouw komt via de funderingsconstructie op de betonpalen terecht. Die geven het gewicht af aan de grond. Dat gebeurt via de punt van de paal, via wrijving langs de zijkant of via een combinatie van beide.
De palen moeten lang en sterk genoeg zijn voor de omstandigheden op de bouwlocatie. Een constructeur bepaalt aan de hand van de belasting en de bodemopbouw hoeveel palen nodig zijn, waar ze komen en welke afmetingen ze krijgen. Een sondering laat zien hoe de draagkracht van de grond met de diepte verandert.
Een fundering met betonpalen is niet automatisch de beste keuze. Als de grond dicht onder het gebouw voldoende draagkrachtig is, kan een fundering zonder diepe palen ook geschikt zijn en minder kosten.
Prefab betonpalen en palen die in de grond worden gevormd
Bij betonpalen voor een fundering kun je onderscheid maken tussen prefab palen en palen die op de bouwplaats in de grond worden gemaakt. Het verschil heeft invloed op de uitvoering.
- Prefab betonpalen: deze palen zijn al gemaakt en uitgehard voordat ze op de bouwplaats aankomen. Ze worden meestal met een heimachine in de grond gebracht. De plaatsing kan geluid en trillingen veroorzaken.
- In de grond gevormde betonpalen: deze palen ontstaan doordat beton in de grond wordt gestort. Afhankelijk van het systeem wordt daarvoor een gat gemaakt of een buis in de grond gebracht. Sommige methoden veroorzaken minder trillingen dan het heien van prefab palen.
Een trillingsarme methode kan prettig zijn als er gebouwen dicht bij de bouwplaats staan. Dat betekent niet dat elke in de grond gevormde paal vanzelf geschikt is: de bodem, de bereikbaarheid en de belasting blijven bepalend.
Wat zijn de voor- en nadelen van betonpalen?
Betonpalen kunnen grote lasten dragen en zijn niet gevoelig voor houtrot. Ze hoeven daarom niet permanent onder de grondwaterstand te blijven, zoals bij houten palen van belang is.
Daar staat tegenover dat het plaatsen specialistisch werk is. Er is materieel nodig en de bouwplaats moet bereikbaar zijn. Bij prefab palen kunnen geluid en trillingen een nadeel zijn. Bij palen die in de grond worden gevormd, is een goede uitvoering nodig om de kwaliteit van de paal te waarborgen.
Ook een betonnen paalfundering kan problemen krijgen. Grond die rond de paal zakt, kan de paal bijvoorbeeld naar beneden trekken. Dit heet negatieve kleef. Een ontwerper houdt met zulke belastingen rekening bij het bepalen van de paalcapaciteit.
Wat bepaalt de kosten van betonpalen?
De kosten hangen onder meer af van het aantal palen, de lengte en afmetingen, het gekozen paaltype en de manier van plaatsen. Ligt de draagkrachtige grond diep, dan kunnen langere palen nodig zijn. Ook een moeilijk bereikbare bouwplaats of weinig ruimte voor machines kan de uitvoering duurder maken.
Vergelijk offertes op de volledige fundering met betonpalen, niet alleen op de prijs per paal. Kijk daarbij of het bodemonderzoek, de berekening, het plaatsen en de aansluiting van de palen op de funderingsconstructie zijn inbegrepen.