Schroefpalen als fundering zijn metalen palen die je in de grond draait om een bouwwerk te dragen. Ze zijn geschikt voor onder meer een overkapping, tuinkas of vlonder. Je hoeft meestal geen beton te storten en kunt na plaatsing direct verder bouwen, mits de palen en de bodem sterk genoeg zijn voor de constructie.
De juiste keuze hangt vooral af van de grond, het gewicht van het bouwwerk en de krachten door wind. Een kleine doe-het-zelfpaal is daarom niet vanzelf geschikt voor een zware aanbouw.
Hoe werkt een fundering met schroefpalen?
Een schroefpaal is een metalen buis met aan de onderkant een schroefvormig blad. Je draait de paal met de hand of met een machine de grond in. Het schroefblad en de rest van de paal dragen de belasting over op de bodem.
Boven op de paal komt een bevestiging voor de constructie. Dat kan bijvoorbeeld een flensplaat, een U-beugel of een verstelbare paalhouder zijn. Met een passende bevestiging maak je de balk of staander aan de paal vast.
Bij het indraaien wordt de grond opzijgeduwd. Hoeveel gewicht de paal kan dragen, hangt onder meer af van de vorm en lengte van de paal en de stevigheid van de grond. Een opgegeven maximum geldt dus niet automatisch voor iedere tuin.
Waarvoor zijn schroefpalen geschikt?
Een schroeffundering wordt vaak gebruikt voor lichte bouwwerken. Denk aan een tuinkas, een overkapping, een veranda of een houten terras. Ook voor een schutting of een vlaggenmast kunnen schroefpalen een oplossing zijn.
Voor zwaardere bouwwerken bestaan grotere en langere schroefpalen. Of die geschikt zijn, volgt uit een berekening voor het bouwwerk en de bodem. Daarbij gaat het niet alleen om het gewicht: bij een open overkapping kan wind ook aan de fundering trekken.
Schroefpalen zijn interessant op plekken waar je weinig wilt graven, zoals in een aangelegde tuin. Er moet wel genoeg ruimte zijn om de palen recht in te draaien, eventueel met een machine.
Welke schroefpaal heb je nodig?
Schroefpalen verschillen in lengte, dikte, vorm en bevestiging. Een langere of dikkere paal is niet automatisch de juiste keuze. Deze punten bepalen samen welke uitvoering past:
- De belasting: tel niet alleen het gewicht van de constructie mee, maar ook wat erop komt te staan en de invloed van wind.
- De bodem: zand, klei en veen kunnen verschillend reageren op de belasting. Ook binnen één tuin kan de grond verschillen.
- Het aantal palen: de belasting moet goed over de steunpunten worden verdeeld. De plek van de palen is daarbij net zo belangrijk als het aantal.
- De bevestiging: kies een kopstuk dat past bij de balk of staander en de krachten kan opnemen.
- De omstandigheden: de bodem en het grondwater hebben invloed op de bescherming van het metaal tegen roest.
Ter illustratie: er zijn doe-het-zelfpalen van ongeveer 80 centimeter lang en 68 millimeter dik. Voor zo’n paal wordt bij voldoende draagkrachtige grond een maximale belasting tot ongeveer 675 kilo genoemd. Dat is geen draagkracht die je voor andere palen of elke bodem kunt overnemen.
Bij een zware constructie of slappe bodem kan een constructeur bepalen welke palen nodig zijn en of aanvullend bodemonderzoek nodig is. Zo voorkom je dat je de fundering alleen op een productomschrijving baseert.
Schroefpalen plaatsen: zo gaat het
Een lichte schroeffundering kun je soms zelf plaatsen met een indraaistang. Voor grotere palen of stevige grond is vaak een machine nodig. De plaatsing verloopt in grote lijnen zo:
- Meet de positie uit. Zet de plaatsen van de palen uit volgens het plan van de constructie en bepaal de gewenste hoogte.
- Maak de plek bereikbaar. Verwijder zo nodig bestrating of obstakels. Zorg dat er ruimte is voor de indraaistang of machine.
- Draai de palen in. Plaats ze recht en draai ze tot de benodigde diepte en de vereiste weerstand zijn bereikt.
- Bevestig de kopstukken. Breng de juiste beugels of platen aan en stel ze op de gewenste hoogte.
- Monteer de constructie. Maak de balken of staanders vast volgens het ontwerp en de aanwijzingen van het gekozen systeem.
Ga vóór het indraaien na waar kabels en leidingen liggen. Lukt het niet om een paal op de geplande plek of diepte te plaatsen, dan is harder doordraaien niet altijd de oplossing. Een steen, wortel of afwijkende grondlaag kan de oorzaak zijn.
Voordelen en nadelen van een schroeffundering
Het grootste voordeel is dat je meestal weinig hoeft af te graven. Je tuin blijft daardoor vaak beter intact dan wanneer je een grote sleuf of kuil maakt. Ook is er voor de palen zelf geen beton nodig dat moet uitharden. Na een correcte plaatsing zijn ze direct belastbaar.
Een ander voordeel is dat schroefpalen in sommige gevallen weer uit de grond kunnen worden gedraaid. Dat kan handig zijn als je een lichte constructie later wilt verplaatsen. Hergebruik is alleen zinvol als de paal nog in goede staat is en past bij de nieuwe toepassing.
Er zijn ook beperkingen. Puin, grote stenen en harde lagen kunnen het indraaien lastig maken. In slappe grond kunnen langere palen of een andere uitvoering nodig zijn. Verder is de draagkracht niet betrouwbaar af te leiden uit alleen de lengte of diameter. Bij metalen palen speelt bescherming tegen corrosie een rol, zeker in een agressieve bodem.
Wat kosten schroefpalen voor een fundering?
Voor een losse schroefpaal met een grote flens beginnen prijzen als richtlijn bij ongeveer € 60. Er zijn ook sets voor doe-het-zelfplaatsing. De uiteindelijke kosten hangen af van het type en aantal palen, de kopstukken en of je zelf draait of een bedrijf inschakelt.
Bij een offerte is het nuttig om te kijken wat is inbegrepen: alleen de palen, of ook het uitmeten, de bevestigingen en de plaatsing. Een lage prijs per paal zegt op zichzelf weinig over de totale kosten van de fundering.
Veelgestelde vragen over schroefpalen
Kunnen schroefpalen in klei of veen?
Ja, schroefpalen kunnen in verschillende grondsoorten worden toegepast, ook in klei en veen. Wel verschillen de benodigde uitvoering en diepte per bodem en belasting.
Heb je een vergunning nodig voor een schroeffundering?
Dat hangt af van het bouwwerk en de plaatselijke regels. Het gebruik van schroefpalen betekent niet automatisch dat je vergunningsvrij mag bouwen. Via het Omgevingsloket kun je nagaan welke regels voor jouw project gelden.
Kun je schroefpalen altijd zelf plaatsen?
Nee. Kleine palen voor een lichte constructie zijn soms met de hand te plaatsen. Voor grotere palen, moeilijke grond en constructies waarbij veel draagkracht nodig is, is professionele plaatsing vaak passender.
Begin bij een schroeffundering met de belasting en de bodem, en kies daarna pas de palen en kopstukken. Zo sluit de fundering aan op wat je daadwerkelijk wilt bouwen.