Een ventilatieschacht voor de kelder is een kanaal dat lucht tussen de kelder en de buitenlucht laat stromen. De schacht is vooral handig als je kelder onder het maaiveld ligt en er geen directe opening naar buiten mogelijk is. Het kanaal loopt via de kelderwand naar boven en eindigt boven de grond met een beschermende kap of rooster.
Een schacht kan dienen voor de toevoer of de afvoer van lucht. Voor voldoende luchtverversing is ook een tweede luchtopening nodig: lucht die de kelder binnenkomt, moet er ergens anders weer uit kunnen, of andersom.
Hoe werkt een ventilatieschacht in de kelder?
De schacht verbindt de kelder via een buis met de buitenlucht. Bij natuurlijke ventilatie ontstaat de luchtstroom door wind en temperatuurverschillen. Daardoor staat de lucht niet altijd even sterk in beweging. Een schacht alleen garandeert dus geen constante ventilatie.
Met een ventilator kan de lucht actief door het kanaal worden verplaatst. Ook dan is een passende opening nodig voor de lucht die wordt aangevoerd of afgevoerd. Laat de lucht rechtstreeks met buiten uitwisselen, niet via een hal of andere woonruimte.
Een schacht is niet hetzelfde als een open bak voor een kelderraam. De schacht is een kanaal dat lucht van onder het maaiveld naar een opening boven de grond leidt.
De juiste plek voor de schacht
De buitenopening moet vrij boven het maaiveld uitkomen. Zo verdwijnt die niet snel onder aarde, bladeren of opspattend vuil. Plaats de opening op een plek waar lucht vrij kan stromen en waar je de kap later kunt bereiken om die schoon te maken.
Voor een goede luchtstroom helpt het als de toevoer en afvoer aan verschillende kanten van de kelder zitten. Is dat niet mogelijk, dan moet de indeling van de ruimte meewegen bij de plaats van de openingen. Anders kan lucht vooral vlak bij de openingen blijven circuleren.
Een ventilatieschacht kan direct langs een buitenmuur staan. Er zijn ook modellen die op een verticale buis in de tuin aansluiten. Die geven meer vrijheid bij de plaatsing, maar vragen wel om een ondergronds kanaal naar de kelder.
Water, dieren en de doorvoer door de kelderwand
Een kap beperkt het binnendringen van regen. Gaas houdt grotere dieren uit de schacht, maar kan door vuil verstopt raken. Maak het daarom geregeld schoon. Gaas voor kleine dieren houdt niet vanzelf ook insecten tegen.
Bij een kanaal onder de grond zijn er twee plekken die aandacht vragen:
- De aansluiting op de kelderwand: deze moet passend en waterdicht worden afgewerkt, zodat er langs de buis geen grondwater naar binnen komt.
- De buis zelf: regenwater of condens kan zich hierin verzamelen. Een passende afvoer onderin het kanaal voorkomt dat dit water richting kelder loopt.
Een regenkap maakt de hele constructie niet automatisch grondwaterdicht. Ventilatie verhelpt ook geen lekkage door de kelderwand of vloer.
Welke maat ventilatieschacht past bij je kelder?
De juiste maat hangt af van de gewenste luchtstroom, de lengte van het kanaal en eventuele bochten. Een kleinere opening of meer bochten kunnen de luchtstroom afremmen. Bij een systeem met ventilator moeten de schacht en de aansluiting passen bij de capaciteit van het toestel.
Als voorbeeld is er een Ross-ventilatieschacht met een aansluiting van 125 mm. Die maat is niet voor iedere kelder geschikt. Laat de benodigde kanaalmaat daarom bepalen op basis van jouw ruimte en de manier van ventileren.
Let bij het gebruik ook op warm en vochtig zomerweer. Buitenlucht kan in een koele kelder afkoelen en vocht afzetten op koude oppervlakken. Een schacht die openstaat, maakt de kelder daardoor niet onder alle weersomstandigheden droger.