Een prefab kelder is een kelder die vooraf in een fabriek wordt gemaakt en daarna op de bouwplaats wordt geplaatst. Vaak gaat het om een betonnen bak die in één geheel wordt geleverd. Er zijn ook systemen die uit losse betonelementen bestaan en op locatie worden samengebouwd.
Het grote voordeel is dat de kelder zelf snel kan worden geplaatst. Daar staan transport, hijswerk en voorbereiding tegenover. Of prefab voor jouw bouwplan handig is, hangt daarom onder meer af van de bereikbaarheid, de gewenste afmetingen en de bodem.
Hoe wordt een prefab kelder gemaakt?
Bij een prefab betonnen kelder worden de vloer en wanden vooraf in een fabriek gemaakt. Bij een kelder uit één stuk vormen ze samen een bak. Een dekplaat kan ook onderdeel zijn van de levering. Soms wordt die apart aangevoerd en later op de wanden gelegd.
Er zijn standaardmodellen en uitvoeringen op maat. Sparingen voor bijvoorbeeld een trapgat, ventilatie of leidingen kunnen bij de productie worden meegenomen. Dat maakt een goed ontwerp vooraf belangrijk: na het storten zijn aanpassingen minder eenvoudig.
Naast beton bestaan er prefab kelders van kunststof. Welk materiaal geschikt is, hangt af van onder meer de belasting en de manier waarop de kelder wordt gebruikt. Vraag bij de leverancier naar de constructie en de voorwaarden voor plaatsing.
Voor- en nadelen van een prefab kelder
Doordat de kelder vooraf wordt gemaakt, is er op de bouwplaats minder werk nodig dan bij een kelder die ter plekke uit beton wordt gestort. De productie kan ook plaatsvinden terwijl andere voorbereidingen lopen. De plaatsing zelf gaat daardoor vaak snel.
Een prefab kelder heeft ook beperkingen. De afmetingen en het gewicht bepalen welk transport en welke kraan nodig zijn. Een smalle straat, weinig ruimte op het terrein of obstakels kunnen de plaatsing lastig of duur maken. Ook moet de bouwput klaar zijn op het moment dat de kelder arriveert.
Bij een kelder die op locatie wordt gestort, is transport van een grote bak niet nodig. Die werkwijze kan bij een lastige bereikbaarheid of een afwijkende vorm beter passen. Daar staat tegenover dat er meer betonwerk op de bouwplaats nodig is.
Welke afmetingen zijn mogelijk?
Prefab kelders zijn verkrijgbaar in verschillende lengtes, breedtes en hoogtes. Sommige leveranciers bieden standaardmaten aan, andere maken ook afwijkende maten. Een voorbeeld van een buitenstandaard betonnen kelder is 11,5 bij 4,5 meter. Dat betekent niet dat zo’n formaat op iedere bouwplaats kan worden geleverd.
De buitenmaat is groter dan de bruikbare binnenmaat, omdat de wanden ruimte innemen. Bij sommige modellen steekt ook de vloerplaat rondom uit. Vraag daarom zowel de buitenmaten als de binnenmaten op als je de ruimte wilt indelen.
Voor de maximale maat tellen niet alleen je wensen mee. Ook het gewicht, de route van de vrachtwagen en de ruimte voor de kraan spelen een rol. Bij grote afmetingen kan een uitvoering in losse elementen een alternatief zijn voor één grote bak.
Zo verloopt de plaatsing
Voor de plaatsing wordt eerst bepaald waar de kelder komt, hoe groot die wordt en welke openingen nodig zijn. Daarna worden onder meer de bodem, het grondwater en de bereikbaarheid meegenomen in het ontwerp en de planning.
- Productie: de kelder of de losse onderdelen worden in de fabriek gemaakt, met de afgesproken sparingen.
- Voorbereiding: op de bouwplaats wordt een bouwput gemaakt en de ondergrond geschikt gemaakt voor de plaatsing.
- Transport en hijsen: de kelder wordt aangevoerd en met een kraan in de bouwput gezet.
- Aansluiten en aanvullen: eventuele onderdelen en doorvoeren worden aangesloten. Daarna wordt de ruimte rond de kelder volgens het ontwerp aangevuld.
De plaatsing van de bak is dus maar één onderdeel van het werk. De totale bouwtijd hangt ook af van de voorbereiding, de omstandigheden op de bouwplaats en de afwerking.
Wat kost een prefab kelder?
De prijs hangt af van de maat, het materiaal en de uitvoering. Een standaardmodel is vaak eenvoudiger te produceren dan een kelder met afwijkende maten of veel bijzondere sparingen. Ook een losse dekplaat, een trapgat en extra voorzieningen kunnen invloed hebben op de prijs.
De prijs van de kelder zelf is niet altijd de prijs van het complete project. Let bij het vergelijken van offertes op deze onderdelen:
- De kelderbak en eventuele dekplaat.
- Transport naar de bouwplaats en het gebruik van een kraan.
- Graafwerk, afvoer van grond en het aanvullen rond de kelder.
- Werk aan de ondergrond en eventuele maatregelen tegen grondwater.
- Sparingen, aansluitingen en afwerking.
Een lagere prijs voor de bak kan uiteindelijk minder voordelig uitvallen als transport of grondwerk niet is inbegrepen. Vraag daarom offertes op basis van dezelfde afmetingen en werkzaamheden.
Waterdichtheid en belasting van de kelderbak
Een betonnen kelder uit één stuk heeft geen aansluitnaden tussen afzonderlijke wand- en vloerelementen. Dat neemt niet weg dat aansluitingen, doorvoeren en de overgang naar een eventuele dekplaat aandacht nodig hebben. De uitvoering en garantie verschillen per leverancier.
Grondwater kan de kelder omhoog drukken. Bij sommige modellen steekt de vloerplaat rondom uit als een zogenoemde opdrijfflens. Die geeft extra weerstand tegen opdrijven. Welke maatregel nodig is, hangt af van de situatie en wordt in het ontwerp bepaald.
Niet iedere prefab kelder is bedoeld om een gebouw te dragen. Er zijn zowel niet-dragende als dragende uitvoeringen. Als de kelder deel moet uitmaken van de fundering, is een constructieve berekening nodig voor de gekozen uitvoering en de belasting.
Veelgestelde vragen over een prefab kelder
Is een prefab kelder altijd goedkoper dan een gestorte kelder?
Nee. De snelle plaatsing kan werk op de bouwplaats besparen, maar transport, een kraan en de voorbereiding tellen mee. Vooral bij een moeilijk bereikbare plek kunnen die kosten oplopen.
Kun je een prefab kelder als woonruimte gebruiken?
Dat kan, als de ruimte en de rest van het bouwplan daarvoor geschikt zijn. Het beoogde gebruik heeft invloed op het ontwerp, bijvoorbeeld op de hoogte en de voorzieningen. Ook kunnen er bouwregels gelden.
Krijg je garantie op een prefab kelder?
Dat verschilt per leverancier en per onderdeel. Bij sommige betonnen kelders wordt een waterdichtheidsgarantie van tien jaar gegeven. Lees welke aansluitingen onder de garantie vallen en welke voorwaarden voor plaatsing gelden.
Een bruikbare offerte voor een prefab kelder bevat niet alleen de maten van de bak, maar ook de afgesproken sparingen, het transport en het hijswerk. Zo zie je wat er daadwerkelijk wordt geleverd en geplaatst.