Een waterkering bij de fundering is een laag die voorkomt dat vocht vanuit de bodem verder de constructie in trekt. Die laag kan horizontaal tussen de fundering en de muur liggen, verticaal tegen een ondergrondse wand of uit een combinatie daarvan bestaan. De juiste plek hangt af van de bouw van de woning en de manier waarop vocht bij de constructie komt.
Een waterkering houdt vocht tegen, maar maakt een fundering niet sterker en voorkomt op zichzelf geen verzakking.
Waar ligt een waterkering bij de fundering?
Bij een gemetselde muur kan een horizontale waterkerende laag tussen de onderbouw en de muur erboven liggen. Zo vormt de laag een onderbreking voor vocht dat via poreuze bouwmaterialen omhoog kan trekken. Ook bij aansluitingen met de vloer en de buitenmuur moet de vochtwering op elkaar aansluiten.
Een ondergrondse wand kan daarnaast een verticale waterkering aan de buitenzijde hebben. Die beschermt tegen vocht dat vanuit de grond tegen de wand komt. Bij een kelder waar water tegen de wand drukt, moet de hele waterdichting geschikt zijn voor die waterdruk. Een eenvoudige vochtwerende laag is dan niet vanzelf voldoende.
Welke materialen worden als waterkering gebruikt?
Voor een waterkering worden onder meer folie, banen van waterdicht materiaal en vloeibare coatings gebruikt. Ze hebben niet allemaal dezelfde functie:
- Folie of banen: kunnen een waterkerende laag vormen tussen bouwdelen of tegen een wand. Overgangen en overlappingen moeten goed aansluiten.
- Vloeibare coating: vormt na het uitharden een aaneengesloten laag. Zo’n laag kan handig zijn rond hoeken en aansluitingen, maar vraagt om een geschikte ondergrond en voldoende laagdikte.
Een coating die geschikt is voor een ondergrondse wand, is niet automatisch geschikt voor een plek boven de grond. Sommige producten kunnen namelijk niet tegen zonlicht. Ook verschilt per product of het bestand is tegen waterdruk.
De aansluiting bepaalt hoe goed de waterkering werkt
Vocht kan een waterkering passeren via een opening of een slecht aangesloten overgang. Vooral de verbinding tussen de horizontale laag in de muur en de bescherming van de ondergrondse wand verdient aandacht. Hetzelfde geldt voor hoeken en plekken waar leidingen door de constructie gaan.
Ook de hoogte van het terrein naast de gevel speelt mee. Als grond of bestrating boven een horizontale waterkering uitkomt, kan vocht via de muur boven die laag terechtkomen. De waterkering wordt dan als het ware omzeild.
Een waterkering mag de afvoer van water uit een spouw niet blokkeren. Daarom is de plaatsing onderdeel van de hele aansluiting tussen fundering, vloer en gevel, niet alleen van één losse laag.
Een waterkering bij een bestaande woning
Bij een bestaande woning is niet altijd zichtbaar waar de waterkering ligt of of die nog goed aansluit. Vochtplekken bij de onderkant van een muur bewijzen op zichzelf niet dat de waterkering ontbreekt. Water kan bijvoorbeeld ook via een aansluiting of vanaf het aangrenzende terrein binnenkomen.
Laat bij aanhoudend vocht eerst vaststellen waar het water vandaan komt. Voor een oplossing aan de buitenzijde moet de ondergrondse wand bereikbaar zijn. Is dat niet mogelijk, dan vraagt de situatie om een andere aanpak. Bij een kelder met waterdruk is advies van een bouwkundig specialist verstandig.
Let bij het beoordelen van een waterkering vooral op de plaats en de aansluitingen. Een waterdichte laag helpt pas goed als vocht er niet bovenlangs of via een onderbreking omheen kan komen.