De ontluchting van de riolering voert rioollucht af en helpt de luchtdruk in de afvoer op peil te houden. Meestal gebeurt dit via een leiding die boven het dak uitkomt. Zo kan water wegstromen zonder dat de watersloten in huis door onderdruk worden leeggezogen.
Hoor je een afvoer borrelen of ruik je rioollucht? Dan kan de ontluchting een rol spelen. Een beluchter kan soms helpen tegen onderdruk, maar vervangt niet zomaar de open verbinding met buiten.
Hoe werkt ontluchting van de riolering?
Als je het toilet doorspoelt of een bad laat leeglopen, stroomt er veel water door de afvoer. Daarbij verplaatst ook de lucht in de leiding. Via een open ontluchtingsleiding kan lucht worden aangevoerd en kan rioollucht naar buiten ontsnappen. Dat helpt om drukverschillen te beperken.
Onder een wastafel, douche en andere afvoerpunten zit een sifon: een bocht waarin water blijft staan. Dat water vormt een afsluiting tegen rioollucht. Bij flinke onderdruk kan een sifon deels worden leeggezogen. Je hoort dan soms een borrelend geluid en kunt daarna een rioollucht ruiken.
De ontluchtingsleiding loopt vaak vanaf de standleiding, de verticale afvoer in huis, door naar het dak. De precieze route verschilt per woning. Aan de buitenkant zie je meestal alleen de dakdoorvoer of een kapje.
Verschil tussen ontluchten en beluchten
Ontluchten betekent dat lucht uit de riolering naar buiten kan. Beluchten betekent dat lucht de leiding in kan. Een open leiding naar buiten kan beide mogelijk maken. Een automatische rioolbeluchter werkt anders: die laat lucht naar binnen, maar laat normaal geen rioollucht naar buiten.
In een automatische beluchter zit een klep. Bij onderdruk gaat die open, zodat lucht de afvoer in kan. Daarna sluit de klep weer. Zo helpt de beluchter voorkomen dat het water uit een sifon wordt getrokken.
Een beluchter is daardoor soms een oplossing voor onderdruk bij een afvoer die onvoldoende lucht krijgt. Hij voert geen rioollucht af en lost ook geen overdruk op. Daarom is het niet verstandig om een bestaande open ontluchtingsleiding zomaar door een beluchter te vervangen.
Signalen van onvoldoende ontluchting
Een probleem met de luchttoevoer of ontluchting kan zich op verschillende manieren laten zien:
- Borrelende geluiden: je hoort bijvoorbeeld de wastafel als je het toilet doorspoelt.
- Rioollucht bij een afvoer: een waterslot kan deels zijn leeggezogen, waardoor geur uit de leiding ontsnapt.
- Een wisselend waterpeil: het water in de toiletpot zakt bijvoorbeeld na het doorspoelen opvallend ver weg.
- Water dat onregelmatig wegloopt: de afvoer loopt eerst door en gaat daarna borrelen.
Deze signalen bewijzen niet dat de ontluchting de oorzaak is. Een sifon kan ook uitdrogen als je een afvoer lang niet gebruikt. En een blokkade in de afvoer kan vergelijkbare geluiden geven. Let daarom op wanneer het probleem optreedt en bij welke afvoer je het merkt.
Ontluchting riolering via het dak
Een dakdoorvoer brengt de ontluchtingsleiding in verbinding met de buitenlucht. Rioollucht komt daardoor buiten vrij in plaats van in huis. Voor een goede werking moet de opening vrij zijn. Bladeren, een nest of een beschadigd kapje kunnen de doorgang belemmeren.
Een rioolontluchting is iets anders dan de afvoer van een badkamer of afzuigkap. Sluit die niet op elkaar aan: de lucht uit de riolering moet niet via een ventilatiekanaal de woning in kunnen komen.
De plaats van de uitmonding doet ertoe. Te dicht bij een raam, luchttoevoer of andere opening kan rioollucht weer naar binnen worden gezogen. Laat bij geur rond de dakdoorvoer beoordelen of de uitmonding en de afstand tot zulke openingen geschikt zijn.
Waar plaats je een rioolbeluchter?
Een beluchter plaats je op een geschikte aansluiting van de afvoer, op een plek waar hij lucht uit de ruimte kan aanzuigen. Hij moet rechtop staan en bereikbaar blijven voor controle, schoonmaak of vervanging. Een volledig afgesloten kast of weggewerkte ruimte zonder luchttoevoer is daarvoor geen goede plek.
De beluchter moet passen bij de aansluiting en voldoende lucht kunnen toelaten voor de afvoer waarop hij werkt. De juiste plek en uitvoering hangen af van de leidingen en de aangesloten toestellen. Plaats hem volgens de voorschriften van de fabrikant en laat bij twijfel een installateur meekijken.
Een klep kan na verloop van tijd vervuilen of niet meer goed sluiten. Ruik je juist rond een bestaande beluchter rioollucht, dan kan die defect of vuil zijn. Een beluchter die steeds open blijft staan, hoort te worden gereinigd of vervangen.
Wat kun je zelf nagaan bij een ontluchtingsprobleem?
Begin bij de plek waar je het probleem merkt. Een paar eenvoudige controles helpen om te bepalen wat er gebeurt:
- Laat water lopen in een afvoer die je weinig gebruikt. Verdwijnt de geur, dan was het waterslot mogelijk uitgedroogd.
- Luister of een andere afvoer borrelt terwijl je het toilet doorspoelt of water laat weglopen.
- Kijk of een aanwezige beluchter vrij staat en niet zichtbaar beschadigd is.
- Bekijk de dakdoorvoer alleen vanaf een veilige plek. Ga niet zelf het dak op om een verstopping te verwijderen.
Blijven sifons leeggetrokken worden of keren geluiden en geur terug, dan kan een installateur de ontluchtingsleiding en eventuele beluchters beoordelen. Zelf een extra beluchter plaatsen is niet altijd de oplossing: eerst moet duidelijk zijn waar de luchtstroom wordt belemmerd.
Veelgestelde vragen over rioolontluchting
Waarom ruik ik vooral ’s avonds rioollucht?
Dat kan samenhangen met het gebruik van afvoeren of met veranderende luchtstromen in huis. Als een waterslot is uitgedroogd of deels leeggezogen, kan rioollucht op bepaalde momenten duidelijker merkbaar zijn. Het tijdstip alleen wijst niet op één vaste oorzaak.
Hoe maak ik de ontluchtingspijp op het dak schoon?
Laat een verstopping in de dakdoorvoer verwijderen door iemand die veilig op het dak kan werken. Vanaf beneden is niet altijd te zien waar de blokkade zit. Duw vuil niet zomaar verder de leiding in.
Kan een beluchter binnen worden geplaatst?
Ja, dat kan op een geschikte, bereikbare plek met voldoende luchttoevoer. De klep hoort gesloten te blijven als er geen onderdruk is. Een binnen geplaatste beluchter vervangt niet automatisch de ontluchting naar buiten.
Let bij terugkerende klachten vooral op de combinatie van geluid, geur en het gebruik van andere afvoeren. Die informatie helpt om te bepalen of de rioolontluchting voldoende lucht doorlaat.