Een tabel met de afvoercapaciteit van riolering laat zien hoeveel water een buis kan afvoeren. De capaciteit hangt niet alleen af van de buisdiameter, maar ook van de stroomsnelheid en de hoeveelheid water in de buis. De onderstaande tabel geeft daarom een rekenvoorbeeld, geen vaste capaciteit voor iedere rioolbuis.
Afvoercapaciteit van riolering in een tabel
In dit voorbeeld is gerekend met een volledig gevulde, ronde buis en een gemiddelde stroomsnelheid van 1 meter per seconde. De diameter is de binnenmaat van de buis.
| Binnendiameter | Berekende afvoer bij 1 meter per seconde |
|---|---|
| 50 mm | Ongeveer 2,0 liter per seconde |
| 75 mm | Ongeveer 4,4 liter per seconde |
| 100 mm | Ongeveer 7,9 liter per seconde |
| 125 mm | Ongeveer 12,3 liter per seconde |
De tabel maakt het verschil tussen de maten zichtbaar. Bij dezelfde stroomsnelheid voert een volledig gevulde buis met een binnendiameter van 100 mm vier keer zoveel water af als een buis van 50 mm. De doorstroomopening is namelijk vier keer zo groot.
Deze uitkomsten zijn geen advies voor de aanleg van een afvoer. Een gewone rioolleiding is tijdens gebruik vaak niet volledig gevuld en de snelheid van het water is niet overal gelijk.
Zo lees je een capaciteitstabel
Een technische tabel kan andere uitgangspunten gebruiken dan het rekenvoorbeeld hierboven. Let daarom op de gegevens boven en naast de tabel:
- Binnenmaat of buitenmaat: voor de hoeveelheid water die door de buis past, telt de binnenmaat.
- Vullingsgraad: dit geeft aan welk deel van de buis met water is gevuld.
- Leidingrichting: een tabel voor een verticale standleiding is niet zomaar toepasbaar op een horizontale leiding.
- Afschot: bij een horizontale leiding beïnvloedt het hoogteverschil de stroming.
- Eenheid: de afvoer kan bijvoorbeeld in liters per seconde of liters per minuut staan.
Ook de aansluiting en het verloop van de leiding hebben invloed op de stroming. Een bocht of vernauwing kan ervoor zorgen dat de werkelijke afvoer afwijkt van een eenvoudige tabelwaarde.
Afvalwater en regenwater vragen om een andere berekening
Bij afvalwater hangt de benodigde afvoer onder meer af van de aangesloten toestellen en de kans dat je die tegelijk gebruikt. Een tabel voor een enkel lozingstoestel geeft daarom niet automatisch de capaciteit van de hele leiding.
Bij regenwater telt vooral hoeveel water van het aangesloten oppervlak moet worden afgevoerd. Die belasting kan tijdens een bui sterk verschillen van de gewone afvalwaterstroom. Gebruik daarom een capaciteitstabel die past bij het soort water en bij de situatie.
Wil je beoordelen of een bestaande of nieuwe leiding voldoende capaciteit heeft? Neem dan de binnenmaat, het leidingverloop en de aangesloten afvoeren mee in een berekening. De tabel hierboven is vooral geschikt om buismaten onder gelijke rekenomstandigheden te vergelijken.