Een drainagesysteem is een ondergronds netwerk dat overtollig water uit de bodem opvangt en gecontroleerd afvoert. Het bestaat meestal uit buizen met kleine openingen, aangesloten op een plek waar het water naartoe kan. Zo kan de grond na een natte periode sneller drogen.
Of een systeem goed werkt, hangt niet alleen af van de buizen. Ook de bodem, de hoeveelheid water en de plek waar het water terechtkomt bepalen het resultaat.
Wanneer is een drainagesysteem een oplossing?
Drainage kan helpen als water na regen lang op het perceel blijft staan of als de bodem rond een gebouw langdurig nat is. Vooral bij slecht doorlatende grond kan het water maar langzaam wegzakken. Een systeem geeft het overtollige water dan een andere route.
Een voorbeeld: blijft een deel van de tuin na elke flinke bui dagenlang drassig, terwijl een lager gelegen plek wel droogt? Dan kan drainage helpen om water uit het natte deel af te voeren. Er moet wel een geschikte plek zijn waar dat water naartoe kan.
Drainage is niet voor elk vochtprobleem de oplossing. Komt er water binnen door een lekkende leiding of een scheur in een kelderwand, dan moet die oorzaak zelf worden aangepakt. Ook maakt drainage een kelder niet vanzelf waterdicht.
Waaruit bestaat een drainage systeem?
Een drainagesysteem bestaat uit onderdelen die samen het water opvangen, verplaatsen en afvoeren. Welke onderdelen nodig zijn, verschilt per perceel:
- Drainagebuizen: buizen met openingen waardoor water uit de bodem het systeem in kan.
- Aansluitstukken: verbinden buizen met elkaar en maken vertakkingen mogelijk.
- Filtermateriaal: houdt gronddeeltjes zo veel mogelijk buiten de buis, terwijl water wordt doorgelaten.
- Een controlepunt: geeft toegang om te zien of het water doorstroomt en om het systeem te reinigen.
- Een afvoerpunt: de plek waar het verzamelde water het systeem verlaat.
Het filtermateriaal moet passen bij de bodem. Een kokosomhulsel wordt bijvoorbeeld gebruikt in zand- en veenbodems, terwijl een omhulsel van polypropyleen geschikt kan zijn voor klei- of lössgrond.
Van losse leiding tot netwerk
Een klein, plaatselijk nat stuk kan soms met één leiding worden geholpen. Ligt het probleem verspreid over een groter oppervlak, dan kan een netwerk met vertakkingen het water op meerdere plekken verzamelen. De vertakkingen komen samen in een afvoerleiding.
Meer leidingen zijn niet automatisch beter. Als het water vooral uit één hoek komt, kan een eenvoudigere opzet voldoende zijn. Omgekeerd lost één leiding weinig op als grote delen van het terrein nat blijven en het water moeilijk naar die leiding toe stroomt.
De aanlegdiepte, afstand tussen de leidingen en benodigde capaciteit hangen af van onder meer de bodem en de wateroverlast. Een standaardpakket dat goed werkt op het ene perceel, is daarom niet vanzelf geschikt voor een ander perceel.
Waar gaat het opgevangen water naartoe?
Een drainage systeem heeft een bestemming nodig voor het water. Dat kan bijvoorbeeld oppervlaktewater zijn of een goed doorlatende bodemlaag waarin het water kan wegzakken. In sommige situaties is een aansluiting op een geschikte afvoer mogelijk.
Afvoeren naar een plek in de grond werkt alleen als die plek genoeg water kan opnemen. Is de bodem daar ook verzadigd, dan kan het water blijven staan en loopt het systeem niet goed leeg.
Een aansluiting op een riool of lozing op oppervlaktewater is niet overal zonder meer toegestaan. De gemeente of het waterschap kan vertellen welke regels op jouw locatie gelden. Een verkeerde aansluiting kan ook voor terugstromend water zorgen.
De voordelen en beperkingen van een systeem
Een goed aangelegd drainagenetwerk kan natte plekken verminderen en water gecontroleerd afvoeren. Je kunt het systeem laten aansluiten op de vorm van het perceel en op de plaatsen waar het water zich verzamelt.
Daar staan graafwerk, materiaalkosten en onderhoud tegenover. Ook is het resultaat afhankelijk van de omstandigheden: bij langdurige regen of een hoge grondwaterstand kan de afvoer minder snel gaan dan je verwacht. Verder kan het verlagen van de grondwaterstand gevolgen hebben voor de omgeving en de fundering. Laat de situatie daarom beoordelen voordat je drainage voor dat doel laat aanleggen.
Wat kost een drainagesysteem?
De prijs hangt af van de lengte van het netwerk, het aantal aansluitingen, het graafwerk en het materiaal rond de leidingen. Als richtlijn kosten drainagebuizen ongeveer € 80 tot € 170 per 50 meter. Een hovenier rekent meestal ongeveer € 35 tot € 55 per uur.
Dat zijn geen totaalprijzen. Aansluitstukken, vulmateriaal, afvoer en herstel van de tuin kunnen extra kosten geven. Een offerte met afzonderlijke posten maakt duidelijk wat er wel en niet bij de aanleg is inbegrepen.
Veelgestelde vragen over drainage systemen
Kun je een systeem zelf aanleggen?
Dat kan als je ervaring hebt met graafwerk en de aanleg goed kunt plannen. De juiste opzet en een werkende afvoer bepalen mede het resultaat. Bij wateroverlast rond een gebouw of twijfel over de grondwaterstand is deskundig advies verstandig.
Heeft een drainagesysteem onderhoud nodig?
Ja. Gronddeeltjes en aanslag kunnen de doorstroming verminderen. Laat het systeem als richtlijn eens per drie tot vijf jaar reinigen. Blijft er eerder water staan op een plek die normaal droogt, dan kan dat een teken zijn dat de afvoer niet goed werkt.
Moet het systeem het hele jaar water afvoeren?
Nee. In een droge periode kan er weinig of geen water uit komen. Dat is op zichzelf geen teken dat het systeem defect is. De afvoer wordt pas aangesproken als er voldoende water in de bodem aanwezig is.
Begin bij het kiezen van een drainagesysteem met de natste plekken en de mogelijke bestemming van het water. Pas als die duidelijk zijn, kun je bepalen of een enkele leiding of een netwerk met vertakkingen zinvol is.