Een drainage mat is een kunststof of rubberen mat die water via openingen of kanalen naar een afvoer leidt. Je legt de mat bijvoorbeeld onder een sedumdak, op een balkon of onder kunstgras. Sommige matten voeren water vooral af, terwijl andere ook een deel tijdelijk vasthouden.
Welke mat geschikt is, hangt af van de ondergrond en de laag die erop komt. Een mat voor een groendak is daarom niet vanzelf geschikt voor een terras of een verticale kelderwand.
Hoe werkt een drainage mat?
Een drainagemat vormt een open laag onder de afwerking. Water dat door de bovenliggende laag zakt, komt in de holtes of kanalen van de mat terecht. Via die ruimte kan het naar een afvoerpunt of een waterdoorlatende ondergrond bewegen.
Veel matten hebben noppen of een reliëf. Daardoor blijft er ruimte over voor water, ook wanneer er een laag bovenop ligt. Sommige uitvoeringen hebben een filterdoek. Dat laat water door en helpt voorkomen dat zand of substraat de kanalen verstopt.
Een mat maakt een oppervlak niet waterdicht en voert water niet vanzelf af naar een lager punt. Daarvoor moet het water ook daadwerkelijk weg kunnen. Blijft de afvoer dichtzitten of ligt de mat in een afgesloten bak, dan kan er alsnog water blijven staan.
Verschillende soorten drainagematten
De vorm van de mat zegt veel over de toepassing. Dit zijn de uitvoeringen die je vaak tegenkomt:
- Een nopjesmat: de noppen vormen ruimte voor water onder of naast een constructie. Er zijn matten voor horizontaal en verticaal gebruik.
- Een mat met filterdoek: het doek houdt fijne delen tegen die anders in de drainagekanalen kunnen terechtkomen. Dit is vooral nuttig onder een laag substraat of zand.
- Een waterbufferende mat: deze heeft holtes die een deel van het water vasthouden. Overtollig water kan worden afgevoerd. Zo’n mat wordt onder meer bij groendaken gebruikt.
- Een drainerende ondermat: deze voert water af en kan tegelijk een zachte laag vormen. Sommige uitvoeringen worden onder kunstgras gebruikt.
De dikte loopt uiteen. Zo zijn er matten van ongeveer 10 mm en producten van ongeveer 20 mm voor groendaken. Een dikkere mat heeft niet automatisch een grotere afvoercapaciteit: ook de vorm van de kanalen, het materiaal en de belasting bepalen hoe de mat werkt.
Welke drainage mat past bij de plek?
Op een sedumdak ligt de mat onder het substraat en de planten. Sommige soorten hebben een filterdoek en holtes die water vasthouden. De dakafvoer moet bereikbaar en vrij blijven. Het extra gewicht van een natte dakopbouw telt mee bij de keuze.
Op een balkon of terras kan een geschikte mat water onder de afwerklaag naar de afvoer leiden. De mat moet passen bij de gekozen opbouw en het gewicht kunnen dragen. Let ook op de beschikbare hoogte bij deuren en dorpels.
Onder kunstgras kan een drainerende ondermat helpen om water door te laten. Sommige matten geven daarnaast een zachter loopoppervlak. Dat is niet hetzelfde als een waterdoorlatende ondergrond: als het water onder de mat nergens heen kan, lost de mat dat probleem niet op.
Voor een verticale wand zijn speciale noppenmatten verkrijgbaar. Die kunnen ruimte bieden voor water langs de buitenzijde van een wand, maar zijn niet hetzelfde als een waterdichte wandafwerking. Een horizontale mat voor een dak is hiervoor niet automatisch geschikt.
Hier let je op bij het kiezen
Kijk eerst waar het water naartoe moet. Kies daarna een mat die past bij die plek en bij de laag die erop komt. Deze eigenschappen maken het verschil:
- Afvoer of buffer: een mat die water vasthoudt is niet in elke situatie gewenst. Bij een groendak kan die functie juist nuttig zijn.
- Druksterkte: de mat moet de afwerklaag en het gebruik aankunnen zonder dat de kanalen dichtgedrukt worden.
- Filterdoek: onder los materiaal helpt dit tegen verstopping. Niet iedere mat wordt met doek geleverd.
- Opbouwhoogte: tel de dikte van de mat mee naast de andere lagen, vooral bij een lage dorpel.
- Ondergrond: scherpe delen kunnen een mat of de laag eronder beschadigen. Op een dak of balkon verdient de waterdichte laag extra bescherming.
Een duurdere of dikkere mat is niet per se de beste keuze. Een waterbuffer heeft bijvoorbeeld weinig nut als je alleen snel water wilt afvoeren. Andersom biedt een eenvoudige afvoermat niet altijd de wateropslag die je voor een groendak zoekt.
Een drainagemat aanbrengen
De precieze opbouw verschilt per product, maar deze volgorde helpt je om de mat op de juiste plek te leggen:
- Maak de ondergrond schoon en verwijder scherpe delen. Bescherm een aanwezige dakbedekking tegen beschadiging.
- Leg de mat zo dat het water richting de afvoer of een geschikte waterdoorlatende ondergrond kan bewegen.
- Sluit de delen op elkaar aan volgens de productvoorschriften. De richting van de noppen en een eventuele overlap verschillen per mat.
- Breng zo nodig filterdoek aan, tenzij dit al aan de mat vastzit. Laat het doek de drainagekanalen afdekken waar los materiaal erop komt.
- Breng de afwerklaag aan en laat afvoerpunten bereikbaar voor schoonmaak.
Prik niet zomaar door een mat op een dak of balkon heen. Daaronder kan een waterdichte laag liggen die door bevestiging beschadigd raakt.
Veelgestelde vragen over drainagematten
Is een drainage mat waterdicht?
Nee. De mat is bedoeld om water door te laten, af te voeren of tijdelijk vast te houden. Een waterdichte laag onder de mat heeft een andere functie.
Is filterdoek altijd nodig?
Nee. Het is vooral nuttig als zand, aarde of substraat in de mat kan spoelen. Bij sommige producten is het doek al bevestigd.
Kun je een mat op maat snijden?
Veel kunststof matten zijn op maat te snijden. Werk langs randen en afvoeren netjes, zodat de kanalen open blijven en het filterdoek niet los in de weg ligt.
Moet je een drainagemat schoonmaken?
De mat ligt meestal onder een afwerklaag en is daardoor niet eenvoudig bereikbaar. Houd vooral de afvoerpunten vrij van bladeren en vuil. Zo kan het water dat de mat bereikt ook verder weg.
De juiste mat herken je dus niet alleen aan de dikte of de noppen, maar vooral aan de functie in de opbouw. Zorg dat de afvoer bereikbaar blijft en dat de laag bovenop de drainagekanalen niet verstopt of dichtdrukt.