Een vetafscheider voor de riolering vangt vet en etensresten uit keukenafvalwater op voordat het water het riool bereikt. Zo blijft er minder vet achter in de afvoer. Vooral in bedrijfskeukens en de horeca is een vetafscheider gebruikelijk; voor een gewone woning is die meestal niet nodig.
Een vetafscheider wordt ook wel een vetput of vetvanger genoemd. Je plaatst hem tussen de keukenafvoer en de riolering. De juiste grootte en plaats hangen af van de hoeveelheid afvalwater en de beschikbare ruimte.
Hoe werkt een vetafscheider in de riolering?
In een vetafscheider stroomt het afvalwater langzaam door een bak of put. Vet en olie zijn lichter dan water en komen daardoor boven drijven. Zwaardere voedselresten en slib zakken naar de bodem. Het water stroomt vervolgens verder naar de riolering.
Een slibvanger vangt de zwaardere resten op. Die kan in de vetafscheider zitten of als aparte voorziening ervoor zijn geplaatst. Het opgevangen vet en slib blijven achter en moeten regelmatig worden verwijderd.
Een vetafscheider haalt niet al het vet uit het water. Als er veel zeep of reinigingsmiddel wordt gebruikt, kan vet zich met het water mengen en minder goed afscheiden. Giet daarom ook met een vetafscheider geen grote hoeveelheden frituurvet of olie in de gootsteen. Vang die apart op en lever ze in.
Waar plaats je een vetafscheider?
De vetafscheider komt in de leiding van de keuken, voordat het afvalwater op de rest van de riolering uitkomt. Denk aan de afvoer van spoelbakken en andere toestellen waar vethoudend water vandaan komt. Toiletwater en regenwater horen niet door de vetafscheider te lopen.
Er zijn twee gebruikelijke manieren om een vetafscheider te plaatsen:
- Bovengronds: bijvoorbeeld in een technische ruimte of bij een kleine keuken. Je hoeft niet te graven en de bak is doorgaans goed bereikbaar. Hij neemt wel ruimte in en bij het legen kan geur vrijkomen.
- Ondergronds: bijvoorbeeld buiten bij een bedrijfskeuken. De afscheider staat niet in de weg, maar voor de aanleg is graafwerk nodig. Het deksel moet bereikbaar blijven voor inspectie en een leegwagen.
Komt er verkeer over een ondergrondse vetput? Dan moeten de put en de afdekking geschikt zijn voor die belasting. Een deksel voor een voetpad is niet vanzelf geschikt voor auto’s of vrachtwagens.
Ook de hoogte van de afvoer speelt mee. Het water moet goed naar en van de afscheider kunnen stromen. Ligt de afvoer te laag, dan kan een passende pompvoorziening nodig zijn. Laat de plaatsing daarom beoordelen door een installateur.
Welke grootte vetafscheider heb je nodig?
Een vetafscheider moet het afvalwater kunnen verwerken op momenten dat meerdere toestellen tegelijk lozen. Een te kleine bak kan het water te snel doorlaten, waardoor vet minder tijd krijgt om boven te drijven. Bij de keuze tellen onder meer deze punten mee:
- het aantal en soort aangesloten spoelbakken en vaatwassers;
- de grootste hoeveelheid water die tegelijk kan worden afgevoerd;
- de hoeveelheid vet in het afvalwater;
- de beschikbare ruimte en de bereikbaarheid voor onderhoud.
Voor een kleine keuken bestaan compacte modellen die onder of bij een spoelbak passen. Er zijn ook veel grotere bakken voor drukke bedrijfskeukens. Laat de benodigde capaciteit berekenen in plaats van alleen op de inhoud van de bak af te gaan.
Bij de keuze speelt NEN-EN 1825 een rol. Die norm gaat over vetafscheiders en de keuze, plaatsing, werking en het onderhoud ervan. Of een model geschikt is, hangt ook af van de eisen die voor jouw situatie gelden.
Is een vetafscheider verplicht?
In een gewone woning is een vetafscheider voor de keuken meestal niet verplicht. Bij een horecazaak of ander bedrijf met vethoudend afvalwater kunnen wel eisen gelden voor de lozing. Een vetafscheider kan dan nodig zijn om aan die eisen te voldoen.
De verplichting hangt af van de activiteiten en de lokale regels. Vraag bij de gemeente of omgevingsdienst welke eisen voor jouw bedrijf en aansluiting gelden. Ook als je een keuken in een pand aan huis gebruikt, maakt het verschil of het om gewoon huishoudelijk gebruik of om bedrijfsactiviteiten gaat.
Vetafscheider legen en onderhouden
Een volle vetafscheider werkt minder goed. De vetlaag wordt dikker en opgehoopt slib neemt ruimte in. Daardoor kan vet alsnog met het afvalwater mee de riolering in gaan. Regelmatig legen voorkomt ook dat de inhoud steeds sterker gaat ruiken.
Hoe vaak legen nodig is, hangt af van de grootte en het gebruik. Bij een bedrijfskeuken is ongeveer eens per maand een gebruikelijk uitgangspunt. Bij veel vet of intensief gebruik kan vaker legen nodig zijn. Bekijk bij controles hoe snel de vet- en sliblaag groeien en pas het interval daarop aan.
Een gespecialiseerd bedrijf kan de vetafscheider leegzuigen en reinigen. Daarna wordt de afscheider doorgaans weer met schoon water gevuld voordat hij opnieuw in gebruik gaat. Bewaar bij bedrijfsmatig gebruik de gegevens van het onderhoud en de afvoer van het afval.
Maak de omgeving van de put toegankelijk voor degene die komt legen. Ga nooit zelf een vetput in: daarin kunnen gevaarlijke gassen aanwezig zijn.
Wat kost een vetafscheider voor de riolering?
De prijs hangt vooral af van de capaciteit, het materiaal en de plaatsing. Een compact bovengronds model vraagt meestal minder ingrijpend werk dan een grote ondergrondse put. Bij grondinbouw komen graafwerk, aansluitwerk en eventueel een geschikte verkeersbestendige afdekking bij de kosten.
Reken ook op terugkerende kosten voor legen, reinigen en het afvoeren van het vet en slib. Een kleinere afscheider is niet automatisch goedkoper in gebruik: als hij snel vol raakt, moet hij vaker worden geleegd.
Veelgestelde vragen over vetafscheiders
Heb je in een kleine keuken een vetafscheider nodig?
Voor een gewone keuken in huis meestal niet. Gebruik je de keuken voor een bedrijf, dan hangt het af van de werkzaamheden en de regels voor de afvalwaterlozing. Een compact model kan passen als er weinig ruimte is, maar de capaciteit moet wel bij het gebruik passen.
Kan een vetafscheider een bestaande vetverstopping oplossen?
Nee. Een vetafscheider vangt vet op voordat het verder de riolering in stroomt. Vet dat al in de leiding zit, verdwijnt er niet door. Laat een hardnekkige verstopping professioneel beoordelen en gebruik geen agressieve middelen als snelle oplossing.
Is een vetafscheider hetzelfde als een septische put?
Nee. Een vetafscheider haalt vooral vet en bezinkbare resten uit keukenafvalwater. Een septische put heeft een andere functie en is geen vervanging voor een vetafscheider.
Een goed geplaatste vetafscheider helpt alleen zolang er genoeg ruimte overblijft om vet en slib op te vangen. Stem het legen daarom af op wat er werkelijk in de keuken wordt afgevoerd.