Een funderingsonderzoek brengt in kaart of er aanwijzingen zijn voor problemen met de fundering van een gebouw. Afhankelijk van het onderzoek bekijkt een specialist zichtbare schade, meet hij de stand van het gebouw en onderzoekt hij soms ook de fundering zelf via een inspectieput.
Niet elk onderzoek geeft dezelfde mate van zekerheid. Een eerste risico-inschatting kan helpen bepalen of verder onderzoek nodig is, maar laat niet zien hoe de fundering onder de grond eraan toe is.
Wanneer laat je funderingsonderzoek doen?
Een onderzoek kan zinvol zijn als je scheuren in muren ziet, deuren of ramen klemmen, of vloeren scheef lijken te lopen. Zulke signalen kunnen op een funderingsprobleem wijzen, maar kunnen ook een andere oorzaak hebben. Een specialist beoordeelt de signalen daarom in samenhang.
Ook bij de aankoop van een woning kun je behoefte hebben aan meer duidelijkheid, bijvoorbeeld als er schade zichtbaar is of als bekend is dat in de omgeving funderingsproblemen voorkomen. Bij een verbouwing die de fundering extra belast, kan onderzoek helpen om te beoordelen of de bestaande constructie daarvoor geschikt is.
Een vermoeden is niet altijd reden om meteen te graven. Als eerste stap kan een onderzoek zonder graafwerk voldoende zijn om te bepalen of een uitgebreidere inspectie nodig is.
Welke fases zijn er bij onderzoek naar de fundering?
Funderingsonderzoek wordt vaak in fases aangeboden. De precieze inhoud en benaming kunnen per onderzoeksbureau verschillen. Vraag daarom niet alleen naar de fase, maar ook naar de werkzaamheden die in de prijs zijn inbegrepen.
- Fase 0, risico-inschatting: de onderzoeker kijkt naar zichtbare kenmerken en risicofactoren, zoals scheuren, de omgeving en de bodem. Er wordt niet gegraven of geboord. De uitkomst is een inschatting van het risico, geen volledige beoordeling van de fundering.
- Fase 1, nader onderzoek zonder graafwerk: hierbij worden vaak archiefstukken en bouwtekeningen bekeken. Ook kan de onderzoeker metingen uitvoeren aan de gevel en vloeren. Het rapport geeft aan of er aanleiding is voor verder onderzoek.
- Fase 2, onderzoek aan de fundering: de fundering wordt op één of meer plekken blootgelegd voor inspectie. Afhankelijk van de situatie kunnen ook bodemonderzoek, materiaalonderzoek of een constructieve beoordeling nodig zijn.
Je hoeft niet altijd alle fases te doorlopen. Zijn er al duidelijke aanwijzingen voor een probleem, dan kan een specialist adviseren om direct uitgebreider onderzoek te doen. Andersom kan een eerste beoordeling aanleiding geven om de situatie te volgen in plaats van meteen te graven.
Zo verloopt een uitgebreider funderingsonderzoek
De onderzoeker begint meestal met het verzamelen van informatie over het gebouw. Bouwtekeningen en archiefstukken kunnen laten zien hoe de fundering volgens de oorspronkelijke plannen is aangelegd. Die informatie wordt vergeleken met wat ter plaatse zichtbaar en meetbaar is.
Daarna brengt de specialist schade en hoogteverschillen in beeld. Bij een lintvoegmeting worden de horizontale voegen tussen bakstenen gemeten. Een vloerwaterpasmeting laat hoogteverschillen tussen punten op de vloer zien. Zulke metingen kunnen aanwijzingen geven voor scheefstand, maar vertellen niet altijd wanneer een verschil is ontstaan of waardoor het komt.
Als inspectie onder de grond nodig is, wordt bij de fundering een inspectieput gegraven. Daarmee kan de onderzoeker de zichtbare staat en opbouw van dat deel van de fundering beoordelen. Een put geeft geen volledig beeld van alle delen onder het gebouw. Soms zijn meerdere inspectieplekken, monsters of aanvullend bodemonderzoek nodig.
Een eenmalige meting laat ook niet altijd zien of een gebouw op dat moment nog beweegt. Als dat onderscheid van belang is, kan de onderzoeker adviseren om scheuren of de stand van het gebouw over een langere periode te volgen.
Wat kost een funderingsonderzoek?
Een eerste risico-inschatting kost als los onderzoek ongeveer € 350. In combinatie met een bouwkundige keuring kan zo’n inschatting ongeveer € 250 extra kosten. Een uitgebreidere funderingsinspectie met rapportage kan rond € 800 kosten. Voor een onderzoek met technische metingen en rapportage ligt een vanafprijs rond € 1.650.
Deze bedragen zijn richtlijnen voor verschillende soorten onderzoek, geen vaste prijzen voor dezelfde dienst. Graafwerk, meerdere inspectieputten, bodemonderzoek, laboratoriumonderzoek en langdurige metingen kunnen de prijs verhogen. Ook de grootte van het gebouw en de bereikbaarheid van de fundering spelen mee.
Vergelijk offertes daarom op inhoud. Een goedkope inspectie is niet per se voldoende als je juist wilt weten wat de staat van een houten paal of funderingsmuur onder de grond is. Een uitgebreid onderzoek met graafwerk is andersom niet altijd nodig voor een eerste risico-inschatting.
Wat staat er in het onderzoeksrapport?
Een bruikbaar rapport beschrijft welke informatie is bekeken, welke metingen zijn gedaan en waar de fundering eventueel is blootgelegd. Je vindt er de waarnemingen en de uitleg van de onderzoeker bij. Ook hoort duidelijk te zijn wat niet is onderzocht en welke conclusies daardoor nog niet mogelijk zijn.
De aanbeveling kan zijn om voorlopig niets te doen, de situatie te volgen of verder onderzoek te laten uitvoeren. Als herstel nodig lijkt, kan het rapport een richting voor herstel en een kostenindicatie bevatten. Dat is niet bij elke inspectie inbegrepen. Sommige inspecteurs beoordelen bijvoorbeeld vooral of hun eigen herstelmethode toepasbaar is en onderzoeken niet alle mogelijke oorzaken.
Vraag om een toelichting als het rapport spreekt over risico’s, maar niet duidelijk maakt hoe dringend vervolgonderzoek is. Zo kun je beter beoordelen welke stap bij de uitkomst past.
Veelgestelde vragen over funderingsonderzoek
Is funderingsonderzoek verplicht?
Voor een woningeigenaar geldt niet automatisch een algemene verplichting om funderingsonderzoek te laten doen. In een specifieke situatie kan onderzoek wel een voorwaarde zijn, bijvoorbeeld bij een financiering. Een hypotheekverstrekker kan om een rapport vragen als er aanwijzingen zijn voor een funderingsprobleem.
Wie betaalt het onderzoek bij een woningkoop?
Dat hangt af van de afspraken tussen koper en verkoper. Een koper kan zelf onderzoek willen laten doen vóór de koop. Voor onderzoek met graafwerk is toestemming nodig van de eigenaar van de grond en het gebouw.
Geeft een risico-inschatting zekerheid over de fundering?
Nee. Een risico-inschatting gebruikt zichtbare kenmerken en beschikbare informatie om te beoordelen of er aanleiding is voor vervolgonderzoek. De fundering zelf blijft daarbij onder de grond en kan dus niet rechtstreeks worden beoordeeld.
Kan onderzoek nodig zijn bij meerdere woningen?
Ja. Aangrenzende woningen kunnen constructief met elkaar verbonden zijn. In dat geval kan het nodig zijn om een groter deel van het gebouw te onderzoeken. De onderzoeker kan aangeven welke woningen en eigenaren bij het onderzoek betrokken moeten worden.
Leg bij de opdracht vast welke vraag het onderzoek moet beantwoorden, welke werkzaamheden worden uitgevoerd en wat het rapport bevat. Zo krijg je een uitkomst waarmee je een passende volgende stap kunt zetten.